Σημαντική ενίσχυση του κλιματικού κινδύνου από καύσωνες σε ολόκληρη την Αττική για την περίοδο 2031–2060 καταγράφει το ερευνητικό έργο CLIMASPIN, σε σύγκριση με την περίοδο αναφοράς 1981–2010. Τα ευρήματα στρέφουν την προσοχή όχι μόνο στη θερμοκρασία, αλλά και στην τρωτότητα κάθε αστικής περιοχής και στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι πόλεις.
Πού εκτιμάται η μεγαλύτερη επιβάρυνση
Στη σημερινή αποτύπωση, ο κίνδυνος καύσωνα χαρακτηρίζεται ήδη υψηλός στις κεντρικές περιοχές της Αθήνας και στην Ελευσίνα, ενώ σε μεγάλο μέρος του ευρύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος βρίσκεται σε μέτριο επίπεδο.
Για την περίοδο 2031–2060 η εικόνα επιβαρύνεται σε όλες τις περιοχές της Αττικής. Στο συνεχές αστικό μέτωπο της Αθήνας και στις αστικές ζώνες έως την Ελευσίνα και τα Μέγαρα ο κίνδυνος εκτιμάται ότι θα φτάσει στην κατηγορία «πολύ υψηλός». Στα Μεσόγεια η μεταβολή υπολογίζεται σε δύο βαθμίδες, από χαμηλό σε υψηλό κίνδυνο.
Οι δείκτες πίσω από την εκτίμηση
Η αξιολόγηση δεν βασίζεται σε μία μόνο τιμή θερμοκρασίας. Το CLIMASPIN συνδυάζει διαφορετικούς δείκτες που περιγράφουν καλύτερα τη θερμική επιβάρυνση μιας πόλης και τη διάρκεια των δύσκολων συνθηκών.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται οι βαθμοημέρες ψύξης, ο αριθμός των επεισοδίων καύσωνα, η μέση μέγιστη θερμοκρασία του καλοκαιριού, οι ημέρες με μέγιστη θερμοκρασία πάνω από 35 βαθμούς Κελσίου και οι τροπικές νύχτες, όταν η ελάχιστη θερμοκρασία παραμένει πάνω από 25 βαθμούς.
Η τρωτότητα των πυκνοδομημένων περιοχών
Ξεχωριστό μέρος της έρευνας αφορά την τρωτότητα, δηλαδή το πόσο ευάλωτη είναι μια περιοχή όταν εμφανίζεται έντονη ζέστη. Στην κλίμακα από 1, που αντιστοιχεί σε πολύ χαμηλή τρωτότητα, έως 8, που αντιστοιχεί σε πολύ υψηλή, οι μεγαλύτερες τιμές για τη σημερινή περίοδο εντοπίζονται στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας και κυμαίνονται από 6 έως 8.
Ελαφρώς χαμηλότερες τιμές καταγράφονται στην Ελευσίνα και σε αστικές περιοχές των Μεσογείων. Στην αξιολόγηση συνεκτιμώνται περιβαλλοντικά, πολεοδομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά, ώστε ο κίνδυνος να συνδέεται με τις πραγματικές συνθήκες κάθε γειτονιάς.
Γιατί χρειάζεται συντονισμός μεταξύ δήμων
Ένα βασικό συμπέρασμα είναι ότι τα σχέδια προσαρμογής δεν μπορούν να σταματούν στα διοικητικά όρια ενός δήμου. Τα επεισόδια καύσωνα επηρεάζουν ενιαίες αστικές ζώνες και απαιτούν κοινό σχεδιασμό, συντονισμό και συνέργειες μεταξύ διαφορετικών περιοχών.
Η σύνδεση του πολεοδομικού σχεδιασμού με την κλιματική αλλαγή θεωρείται κρίσιμη. Η πυκνότητα της δόμησης, το ύψος των κτιρίων, η διαθεσιμότητα σκιάς και πρασίνου, τα υλικά του δημόσιου χώρου και η δυνατότητα νυχτερινής ψύξης επηρεάζουν το μικροκλίμα και την έκθεση των κατοίκων.
Ποιοι υλοποίησαν το CLIMASPIN
Το έργο συντονίστηκε από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με τη συμμετοχή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, του γραφείου μελετών «Θύμιος Παπαγιάννης και Συνεργάτες» και της εταιρείας γεωπληροφορικής GET.
Το CLIMASPIN υλοποιήθηκε στο πλαίσιο των «Συμπράξεων Ερευνητικής Αριστείας» του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0». Η νέα αποτύπωση παρέχει ένα κοινό υπόβαθρο για αποφάσεις που αφορούν τον δημόσιο χώρο, τις υποδομές και την προστασία των πιο ευάλωτων ομάδων στις επόμενες δεκαετίες.
Για περισσότερες φωτογραφίες, άμεσα και καθημερινά φωτορεπορτάζ επικαιρότητας και όχι μόνο, μπορείτε να επισκεφθείτε το toklik.gr.
