Νέους κανόνες για τη χωροθέτηση βιομηχανικών και εφοδιαστικών δραστηριοτήτων θεσπίζει το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, με ξεχωριστή πρόβλεψη για την Αττική. Στις μητροπολιτικές περιοχές η διάσπαρτη εγκατάσταση νέων βιομηχανικών μονάδων δεν επιτρέπεται, ενώ προτεραιότητα δίνεται στους οργανωμένους υποδοχείς, στον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων ζωνών και στην εξυγίανση άτυπων συγκεντρώσεων.
Κοινό πλαίσιο για παραγωγή και διακίνηση
Το νέο πλαίσιο θεσμοθετήθηκε με κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης. Αντικαθιστά τον σχεδιασμό του 2009 και αντιμετωπίζει τη βιομηχανία μαζί με την εφοδιαστική αλυσίδα ως ενιαίο παραγωγικό σύστημα, ώστε η παραγωγή, η αποθήκευση και η διακίνηση προϊόντων να εξετάζονται μέσα σε κοινές χωρικές κατευθύνσεις.
Η αλλαγή δεν αποτελεί αυτόματη άδεια για κάθε επένδυση. Κάθε δραστηριότητα εξακολουθεί να χρειάζεται τις εγκρίσεις, τους περιβαλλοντικούς όρους και τη συμβατότητα με τις ισχύουσες χρήσεις γης. Το Ειδικό Πλαίσιο λειτουργεί ως υπερκείμενη κατεύθυνση για τον επιμέρους πολεοδομικό και αδειοδοτικό σχεδιασμό.
Τι προβλέπεται ειδικά για την Αττική
Για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη η βασική κατεύθυνση είναι η αποτροπή νέων διάσπαρτων μονάδων εκτός οργανωμένων περιοχών. Οι νέες δραστηριότητες κατευθύνονται σε επιχειρηματικά πάρκα ή σε άλλους οργανωμένους υποδοχείς όπου επιτρέπεται η βιομηχανική χρήση, με διαθέσιμες υποδομές και σαφέστερους κανόνες λειτουργίας.
Παράλληλα, προβλέπεται εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων υποδοχέων και εξυγίανση των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων. Για τις ήδη λειτουργούσες εγκαταστάσεις, η έμφαση δίνεται στην αναβάθμιση και στη συμβατότητα με τις περιβαλλοντικές και πολεοδομικές απαιτήσεις, χωρίς το νέο πλαίσιο να καταργεί τις ειδικές διαδικασίες που ισχύουν ανά περιοχή.
Μονάδες υψηλής τεχνολογίας στις μητροπολιτικές περιοχές
Το κείμενο δίνει ειδικό βάρος στις μονάδες υψηλής τεχνολογίας για την Αττική. Η επιλογή συνδέεται με την ύπαρξη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, ερευνητικών δομών, μεταφορικών δικτύων και υπηρεσιών που μπορούν να υποστηρίξουν δραστηριότητες μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας.
Η κατεύθυνση αυτή δεν προσδιορίζει συγκεκριμένο οικόπεδο ή δήμο όπου θα εγκατασταθεί νέα μονάδα. Οι ακριβείς ζώνες και οι επιτρεπόμενες χρήσεις θα εξακολουθήσουν να προκύπτουν από τα θεσμοθετημένα σχέδια και τις ειδικές εγκρίσεις, με αξιολόγηση των τοπικών χαρακτηριστικών.
Περισσότεροι οργανωμένοι υποδοχείς
Κεντρική επιλογή είναι η μετάβαση από τη διάσπαρτη ανάπτυξη σε οργανωμένες μορφές χωροθέτησης. Στόχος είναι οι επιχειρήσεις να συγκεντρώνονται σε περιοχές με οδική πρόσβαση, δίκτυα ενέργειας και ύδρευσης, διαχείριση αποβλήτων, αντιπλημμυρική προστασία και κοινούς μηχανισμούς περιβαλλοντικού ελέγχου.
Για τα επιχειρηματικά πάρκα προβλέπεται επανεξέταση του θεσμικού πλαισίου, απλούστευση διαδικασιών έγκρισης και διαφανής διοίκηση. Η εφαρμογή αυτών των αλλαγών θα απαιτήσει επόμενες κανονιστικές και διοικητικές πράξεις· επομένως δεν προκύπτει ότι κάθε εκκρεμές σχέδιο εγκρίνεται αυτομάτως από τη δημοσίευση του Ειδικού Πλαισίου.
Περιβάλλον, κυκλική οικονομία και ανθεκτικότητα
Το νέο χωροταξικό ενσωματώνει όρους και κατευθύνσεις που προκύπτουν από τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Προωθεί τη βιομηχανική συμβίωση, δηλαδή τη συνεργασία επιχειρήσεων ώστε υλικά ή ενέργεια που περισσεύουν από μία δραστηριότητα να μπορούν να αξιοποιούνται από άλλη, όπου αυτό είναι τεχνικά και θεσμικά εφικτό.
Περιλαμβάνονται ακόμη κατευθύνσεις για αποδοτικότερη χρήση πόρων, κυκλική οικονομία, κλιματική ανθεκτικότητα και πράσινο μετασχηματισμό. Στην Αττική, όπου οι βιομηχανικές χρήσεις συναντούν πυκνή κατοικία και πιεσμένα δίκτυα μεταφορών, η σαφής οριοθέτηση και η περιβαλλοντική εξυγίανση αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Κρίσιμες πρώτες ύλες και στρατηγικές επενδύσεις
Το πλαίσιο δίνει προτεραιότητα σε αλυσίδες αξίας που συνδέονται με κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, καθώς και σε έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Η χωρική υποστήριξη τέτοιων επενδύσεων θα πρέπει να συνδυάζεται με τις προβλεπόμενες περιβαλλοντικές αξιολογήσεις και τους κανόνες συμβατότητας.
Η επιδίωξη είναι να ενισχυθούν η ασφάλεια εφοδιασμού, η παραγωγική ανθεκτικότητα και η δυνατότητα της χώρας να ανταποκρίνεται σε διαταραχές των διεθνών αλυσίδων. Για επιχειρήσεις και τοπικές κοινωνίες, το πρακτικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από την εξειδίκευση του πλαισίου στα περιφερειακά και τοπικά σχέδια.
Τι πρέπει να παρακολουθούν δήμοι και πολίτες
Οι δήμοι της Αττικής θα χρειαστεί να εξετάζουν πώς οι νέες κατευθύνσεις συνδέονται με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια, τις υφιστάμενες χρήσεις γης και τις περιοχές όπου λειτουργούν σήμερα παραγωγικές ή αποθηκευτικές δραστηριότητες. Οι πολίτες θα μπορούν να αξιολογούν συγκεκριμένες επιπτώσεις μόνο όταν δημοσιοποιούνται τα αντίστοιχα σχέδια, οι μελέτες και οι διαδικασίες διαβούλευσης.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό θέτει το γενικό πλαίσιο, αλλά δεν αντικαθιστά την ανάγκη για ενημέρωση ανά έργο και περιοχή. Για κάθε νέα εγκατάσταση ή οργανωμένο υποδοχέα θα πρέπει να ελέγχονται οι θεσμοθετημένες χρήσεις, οι περιβαλλοντικοί όροι, οι υποδομές και οι προβλέψεις πρόσβασης πριν εξαχθούν συμπεράσματα για μια συγκεκριμένη γειτονιά.
Για περισσότερες φωτογραφίες, άμεσα και καθημερινά φωτορεπορτάζ επικαιρότητας και όχι μόνο, μπορείτε να επισκεφθείτε το toklik.gr.
