Με έργα συνολικού ύψους 66 εκατ. ευρώ αναβαθμίζεται το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, με επίκεντρο τις υποδομές που παρακολουθούν φυσικούς κινδύνους, την ατμόσφαιρα, το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει περισσότερες από 100 συμβάσεις για νέα ή αναβαθμισμένα κτίρια και επιστημονικό εξοπλισμό, δημιουργώντας ένα ευρύτερο πλέγμα δεδομένων και εργαλείων με άμεση χρησιμότητα για την πολιτική προστασία.
Η μεγαλύτερη χρηματοδοτική ενίσχυση του φορέα
Η χρηματοδότηση προέρχεται από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους και χαρακτηρίζεται ως η μεγαλύτερη που έχει λάβει ερευνητικό και τεχνολογικό ίδρυμα της χώρας. Οι επενδύσεις καλύπτονται από το Ταμείο Ανάκαμψης, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Το εύρος των συμβάσεων δείχνει ότι η παρέμβαση δεν περιορίζεται στην προμήθεια ενός μεμονωμένου οργάνου. Περιλαμβάνει κτιριακές αναβαθμίσεις, νέα συστήματα μέτρησης και εξοπλισμό που θα υποστηρίξει ταυτόχρονα διαφορετικά επιστημονικά πεδία, από τη σεισμολογία έως τη μελέτη της ατμόσφαιρας.
NOA-AEGIS για πρόληψη και διαχείριση καταστροφών
Κεντρικό τμήμα του σχεδιασμού είναι η ερευνητική υποδομή NOA-AEGIS, η οποία συνδέει τα τρία ινστιτούτα του Αστεροσκοπείου. Στόχος της είναι να συγκεντρώνει και να αξιοποιεί δεδομένα που αφορούν την πρόληψη, την έγκαιρη αποτίμηση και την αντιμετώπιση φυσικών και άλλων καταστροφών.
Σεισμοί, πυρκαγιές, ακραία καιρικά φαινόμενα και μεταβολές που συνδέονται με το κλίμα απαιτούν διαφορετικά δίκτυα παρατήρησης, αλλά κοινή επιχειρησιακή εικόνα. Η διασύνδεση των υποδομών μπορεί να προσφέρει πιο συνεκτικά στοιχεία στους επιστήμονες και στους αρμόδιους φορείς όταν ο χρόνος και η ακρίβεια είναι κρίσιμοι.
Το παρατηρητήριο ΠΑΓΓΑΙΑ στα Αντικύθηρα
Στο πρόγραμμα εντάσσεται και η αναβάθμιση της υποδομής ΠΑΓΓΑΙΑ στα Αντικύθηρα. Η εγκατάσταση είναι αφιερωμένη στη μακροχρόνια παρατήρηση της ατμόσφαιρας, του περιβάλλοντος και του κλίματος, αξιοποιώντας τη γεωγραφική θέση του νησιού για μετρήσεις σε μια περιοχή όπου συναντώνται διαφορετικές αέριες μάζες.
Οι συνεχείς χρονοσειρές μετρήσεων έχουν ιδιαίτερη αξία, επειδή επιτρέπουν στους ερευνητές να ξεχωρίζουν τις πρόσκαιρες διακυμάνσεις από τις μακροπρόθεσμες τάσεις. Με τον νέο εξοπλισμό, το παρατηρητήριο θα μπορεί να στηρίξει πιο σύνθετες αναλύσεις για τη σκόνη, τα αερολύματα, τις συγκεντρώσεις αερίων και άλλους παράγοντες που επηρεάζουν την ποιότητα της ατμόσφαιρας.
Διαστημικές εφαρμογές και νέο Space Hub στο Κρυονέρι
Παράλληλα προβλέπεται ανάπτυξη κόμβου διαστημικών εφαρμογών στο Κρυονέρι. Η υποδομή θα ενισχύσει τη σύνδεση της παρατήρησης από το έδαφος με δορυφορικά δεδομένα και τεχνολογίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην παρακολούθηση του περιβάλλοντος και των κινδύνων.
Η κατεύθυνση αυτή διευρύνει τον ρόλο του Αστεροσκοπείου πέρα από την κλασική αστρονομική έρευνα. Τα σύγχρονα παρατηρητήρια λειτουργούν ως κόμβοι δεδομένων για τη Γη, την ατμόσφαιρα και το διάστημα, μετατρέποντας τις επιστημονικές μετρήσεις σε υπηρεσίες που μπορούν να υποστηρίξουν δημόσιες πολιτικές.
Συνεργασία με τεχνητή νοημοσύνη και υπερυπολογιστές
Μνημόνιο συνεργασίας με το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» συνδέει τις δυνατότητες του Αστεροσκοπείου στους τομείς του διαστήματος και του κλίματος με υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και μικροηλεκτρονικής. Στο κοινό πλαίσιο περιλαμβάνονται ο υπερυπολογιστής DAIDALOS και το εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης PHAROS.
Η υπολογιστική ισχύς είναι απαραίτητη για να επεξεργάζονται γρήγορα οι μεγάλοι όγκοι δεδομένων από αισθητήρες, τηλεσκόπια και δορυφορικές πλατφόρμες. Το πρακτικό ζητούμενο είναι οι νέες εγκαταστάσεις να μεταφραστούν σε ακριβέστερη γνώση, ταχύτερη ανάλυση κινδύνων και εργαλεία που θα είναι διαθέσιμα στην ερευνητική κοινότητα και στους δημόσιους φορείς.
Για περισσότερες φωτογραφίες, άμεσα και καθημερινά φωτορεπορτάζ επικαιρότητας και όχι μόνο, μπορείτε να επισκεφθείτε το toklik.gr.
