Σαράντα τρία νέα δέντρα σε τρεις συνδεδεμένες ζώνες της Κεντρικής Πλατείας προβλέπει η πρόταση που κατέθεσε ο Δήμος Χαλανδρίου στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα LIFE Climate Change Adaptation. Η παρέμβαση εντάσσεται στο σχέδιο THRIVE4LIFE και συνδυάζει την ενίσχυση του αστικού πρασίνου με ειδικές υπόγειες υποδομές για τις ρίζες, αυτοματοποιημένη άρδευση και συστηματική μέτρηση των συνθηκών θερμικής άνεσης.
Η στόχευση του THRIVE4LIFE
Η ευρωπαϊκή πρόταση έχει ως βασικό αντικείμενο τη μείωση της θερμικής καταπόνησης στις πυκνοδομημένες πόλεις. Η προσέγγιση βασίζεται στη δημιουργία ανθεκτικών οικοσυστημάτων αστικών δέντρων, με παρεμβάσεις που δεν περιορίζονται στη φύτευση, αλλά αφορούν ταυτόχρονα το έδαφος, τον διαθέσιμο χώρο για την ανάπτυξη των ριζών και τη διαχείριση του νερού.
Στο σχήμα συμμετέχουν, μαζί με το Χαλάνδρι, οι πόλεις Λέιντεν, Μπριζ και Τσέλιε, με το Λέιντεν να έχει τον συντονισμό. Το Χαλάνδρι αποτελεί τον εταίρο που μεταφέρει στο έργο τις ιδιαίτερες συνθήκες του μεσογειακού περιβάλλοντος, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες και οι περίοδοι περιορισμένης υγρασίας απαιτούν διαφορετικό σχεδιασμό για τη βιωσιμότητα των φυτεύσεων.
Τρεις ζώνες στην Κεντρική Πλατεία
Η προτεινόμενη παρέμβαση κατανέμεται σε τρία σημεία που λειτουργούν ως ενιαίο δίκτυο πρασίνου. Η πρώτη ζώνη εκτείνεται γύρω από το συντριβάνι, το ηρώο και τον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου. Η δεύτερη χωροθετείται απέναντι από την εκκλησία, ενώ η τρίτη αφορά το βόρειο τμήμα της πλατείας, προς τον πεζόδρομο και την οδό Γυφτοπούλου.
Στις τρεις ζώνες προβλέπεται να τοποθετηθούν συνολικά 43 δέντρα. Ο σχεδιασμός επιδιώκει να βελτιώσει τη σκίαση και τη συνέχεια του πρασίνου σε έναν από τους πιο πολυσύχναστους κοινόχρηστους χώρους της πόλης, χωρίς να αντιμετωπίζει κάθε νέο δέντρο ως μεμονωμένη προσθήκη.
Υπόγειος χώρος για ρίζες και ελεγχόμενη άρδευση
Κρίσιμο στοιχείο της πρότασης είναι η χρήση ειδικών υπόγειων συστημάτων, τα οποία δημιουργούν προστατευμένο χώρο για την ανάπτυξη των ριζών κάτω από τη σκληρή επιφάνεια της πλατείας. Η λύση αυτή αποσκοπεί στο να εξασφαλίσει στα δέντρα περισσότερο λειτουργικό έδαφος, περιορίζοντας τις πιέσεις που προκαλούν η συμπίεση και οι αστικές κατασκευές.
Παράλληλα προβλέπεται αυτοματοποιημένη άρδευση, ώστε η παροχή νερού να προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες των φυτεύσεων. Ο συνδυασμός των δύο υποδομών είναι σημαντικός για τη μακροχρόνια επιβίωση των δέντρων: η σκιά και η δροσιά που αναμένονται για τον δημόσιο χώρο εξαρτώνται από το αν τα φυτά θα μπορούν να αναπτύσσονται σταθερά και όχι απλώς να εγκατασταθούν.
Μετρήσεις πριν και μετά την παρέμβαση
Το σχέδιο περιλαμβάνει παρακολούθηση της ζωτικότητας των δέντρων, της υγρασίας του εδάφους, της θερμοκρασίας των επιφανειών και της θερμικής άνεσης. Τα δεδομένα αυτά θα επιτρέπουν την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των λύσεων και θα δείχνουν αν η νέα φύτευση μεταβάλλει ουσιαστικά τις συνθήκες που βιώνουν πεζοί, επισκέπτες και εργαζόμενοι στην πλατεία.
Προβλέπεται επίσης η δημιουργία πρακτικού εργαλείου με δυνατότητα αξιοποίησης σε τουλάχιστον 12 ακόμη ευρωπαϊκές πόλεις. Έτσι, η πιλοτική εμπειρία της Κεντρικής Πλατείας δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως τοπική ανάπλαση, αλλά ως πεδίο δοκιμής λύσεων που μπορούν να προσαρμοστούν σε διαφορετικά αστικά περιβάλλοντα.
Προϋπολογισμός και διάρκεια
Ο συνολικός προϋπολογισμός της πρότασης ανέρχεται σε 4.999.250,79 ευρώ και η προβλεπόμενη διάρκεια είναι έξι έτη και έξι μήνες. Για το Χαλάνδρι αντιστοιχεί προϋπολογισμός 390.550 ευρώ, από τον οποίο τα 234.330 ευρώ προβλέπεται να καλυφθούν από ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Καθώς πρόκειται για πρόταση που έχει κατατεθεί προς χρηματοδότηση, η υλοποίηση των παρεμβάσεων προϋποθέτει την έγκρισή της. Εφόσον το έργο προχωρήσει, η Κεντρική Πλατεία θα αποτελέσει το πεδίο εφαρμογής ενός συνδυασμού πρασίνου, τεχνικών υποδομών και μετρήσιμων κλιματικών αποτελεσμάτων.
Για περισσότερες φωτογραφίες, άμεσα και καθημερινά φωτορεπορτάζ επικαιρότητας και όχι μόνο, μπορείτε να επισκεφθείτε το toklik.gr.
